Phương pháp Giáo dục Montessori
Phương pháp giáo dục Montessori được phát triển bởi tiến sĩ Maria Montessori. Đây là một cách tiếp cận giáo dục tập trung vào trẻ em, giàu kiến thức và được áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới.
Trong môi trường Montessori, trẻ sẽ học trong một không gian được chuẩn bị cẩn thận, với chương trình giảng dạy toàn diện sử dụng các vật liệu thực hành đa giác quan.
Phương pháp này đề cao sự phát triển toàn diện của trẻ — về thể chất, xã hội, cảm xúc và trí tuệ. Trọng tâm là thúc đẩy tính độc lập, tự do trong khuôn khổ, và tôn trọng trẻ.
Tiến sĩ Montessori tin rằng mục tiêu của giáo dục là nuôi dưỡng mong muốn học hỏi tự nhiên của trẻ.
Môi trường và cách học
Những người giáo dục theo Montessori dành nhiều thời gian để thiết kế và chuẩn bị môi trường học cho học sinh. Mọi công cụ, đồ đạc và kệ đều được lựa chọn tỉ mỉ để trẻ có thể tự biết cách sử dụng và tiếp cận.
Điều này giúp trẻ phát triển một cảm giác tôn trọng thực sự với thế giới xung quanh. Trẻ được hướng dẫn làm thế nào để chăm sóc môi trường học, và người lớn luôn mô phỏng cách cư xử với sự duyên dáng và tôn trọng.
Trong lớp Montessori, bạn sẽ thấy trẻ có cảm nhận rõ rệt về tự do, nhưng tự do đó chỉ có thể đạt được vì môi trường đã được chuẩn bị và kiểm soát phù hợp. Có vài quy tắc nhất định nhưng những quy tắc này là nhất quán và công bằng.
Trẻ học cách:
Chọn bài học một cách cẩn thận
Hoàn thành bài học
Lặp lại nếu muốn
Đặt vật liệu lại đúng vị trí khi xong việc
Nhận ra việc chuẩn bị và dọn dẹp cũng là một phần của học tập
Chu trình làm việc
Chu trình làm việc trong Montessori là một phần rất quan trọng của phương pháp này. Nó mô tả cách một ngày học được tổ chức để trẻ có thể làm việc với mức độ tập trung sâu và liên tục:
-
Chọn hoạt động một cách tự chủ
-
Trẻ bắt đầu bằng việc tự chọn một bài học hay hoạt động từ môi trường đã được chuẩn bị. Trẻ học làm thế nào để chọn hoạt động một cách cẩn thận và thực hiện nó.
-
-
Thực hiện và hoàn thành hoạt động
-
Khi trẻ đã chọn hoạt động, trẻ làm việc với nó cho đến khi hoàn tất quy trình. Trẻ có thể lặp lại hoạt động đó nhiều lần nếu trẻ muốn.
-
-
Giai đoạn “mệt giả” (false fatigue)
-
Trong suốt chu trình dài (thường khoảng ba giờ không bị gián đoạn), trẻ sẽ trải qua một giai đoạn gọi là false fatigue — tức là lúc trẻ dừng lại sau vài hoạt động ban đầu nhưng không thực sự mệt, mà đang chuẩn bị bước vào một giai đoạn tập trung sâu hơn.
-
-
Giai đoạn “great work period” — làm việc sâu và lâu hơn
-
Nếu trẻ được phép tiếp tục trải qua giai đoạn mệt giả này, trẻ sẽ chọn những hoạt động khó hơn và giữ được mức độ tập trung sâu hơn trong thời gian dài hơn — đây là phần mà Montessori gọi là “giai đoạn làm việc sâu lớn”.
-
-
Hoàn tất chu trình
-
Khi chu trình gần kết thúc, trẻ cất bài học vào vị trí ban đầu và thường sẽ thấy thư thái, thoải mái, nói chuyện nhẹ nhàng với bạn bè trước khi chuyển sang phần khác trong ngày.
-
Lặp lại & Tập trung
Lặp lại là một phần quan trọng của học tập sâu
Trẻ không chỉ tiếp thu lý thuyết; khi trẻ tự chọn và tập trung vào một hoạt động, trẻ có thể lặp lại hoạt động đó bao nhiêu lần trẻ muốn. Việc lặp lại này giúp trẻ củng cố khả năng, xây dựng sự tự tin và tăng độ chính xác trong kỹ năng.Tập trung và đi sâu vào hoạt động
Khi trẻ lặp lại một bài học mà bản thân trẻ cảm thấy hấp dẫn, trẻ đạt được một cảm giác hài lòng và bình yên — điều này phản ánh sự tập trung sâu sắc và động lực nội tại.Montessori mô tả lặp lại như một biểu hiện của nội lực của trẻ
Maria Montessori từng quan sát rằng ngay cả khi trẻ không nhanh hơn hay “giỏi hơn về kỹ năng” theo quan điểm người lớn, việc lặp lại công việc phù hợp với trẻ mang đến sự tự chủ và độc lập thực sự.
